Alles kan een mens gelukkig maken

Maaike van Stolk over het werk van Janna Navis, eindexamenstudent aan de Kunstacademie

De zon die doorbreekt, een vers kopje thee. In het Victor de Stuersgebouw tonen een aantal eindexamenkandidaten van de Kunstacademie hun afstudeerwerkstukken. Janna Navis is één van hen. Ze is moeilijk te vinden. Zou dat iets zeggen over haar werk?

Janna-Navis-480

Het eerste dat ik van haar tegen kom is de muziek die al van ver hoorbaar is. Radiohead zoekt zich een weg door de gangen van het gebouw met zijn vele trappen en kamertjes, zaaltjes. Na wat kamers staat er in een halletje een betonnen baljurk op wieltjes te draaien. Omgeven door frambozenstruiken en omhuld door die gekke wat experimentele muziek van Radiohead. ‘A.j.b. niet aanraken. Kwetsbaar!’ staat er op een kartonnen bordje naast de logge jurk. Het is mooi: de grijstonen van het cement tezamen met het zachte frisse groen van de blaadjes en het donkerroze rood van de frambozen. Er gaat een zekere rust en sereniteit van de installatie uit. Twee voeten op de grond en toch poëzie. Genieten.

Op het binnenplein in de blikkerende zon staat een schommel? Put? Wanneer je je iets voorover buigt zie je in het gat van de put een televisie hangen met daarop twee zusjes die langzaam wiegend in de wind tegen de zon in kijken, knipperende ogen, dagdromen, de gezichten dicht naast elkaar. Ook hier is sprake van die overduidelijke tegenstelling tussen de grove textuur van cement en het lieflijke van het groen. Het is een spel, omdat het gaat over de spanning tussen het vanzelf-sprekende van de natuur en het gekunstelde van het gemaakte. Het cement is niet echt. Het is maar een laagje cement; geen massief stuk beton. Het cement is een middel om de grofheid van het materiaal op te roepen. Tegelijkertijd straalt het een zekere luchtigheid uit. Voor Janna zelf hebben de verschillende materialen – aarde, gras en cement – gevoelsmatig dezelfde waarde. ‘Het zijn heel aardse materialen die toch een verlangen weten op te roepen.’

Iedereen kletst op het binnenplein. Muziek stroomt van binnen naar buiten. ‘Paradise regained’ heet de installatie van Janna. Ze heeft er een jaar aan gewerkt. ‘Het is een combinatie van planmatigheid en veranderingen die zich tijdens het proces voordoen’, vertelt ze. Het Paradijs met als thema geluk. Kijken of het lukt om geluk vanuit een lichtvoetige manier te benaderen, was haar intentie. Het blijkt nog niet zo makkelijk; in haar portfolio schrijft ze dat ze prompt chagrijnig werd bij deze gedachte. Men komt niet zoveel poëzie meer tegen in de openbare ruimte. Janna heeft er gevoel voor. Ze weet met haar werk poëzie op te roepen. Een spanning tussen het industriële van het gemaakte en het lieflijke van het natuurlijke. Het is echter niet alleen maar dromen met haar poëzie. Ze weet niet of dat wat ze maakt ook inderdaad vrolijk is. Er ligt een levensgroot cementen ei op een rondje gras. Uit het ei klinken geluiden van kinderen in de dierentuin van Berlijn. De bezoeker legt zijn of haar oor op het ei om te horen wat er nu precies klinkt daarbinnen. Het is een mooie beweging, het leggen van je oor op dat ei. Maar is dat wel zo leuk, geluiden van kinderen in een ei? Is dat niet gruwelijk? ‘Ik kan er geen uitspraken over doen’, zegt het meisje uit Friesland, ‘het is associatief. Ik weet dat het goed komt met het werkstuk maar het blijft voor mij de vraag of het vrolijk wordt of niet- vrolijk. Uit die dubbelhartigheid’, vervolgt ze, ‘ komt ook ontroering voort. Dat zwaaien bijvoorbeeld, – er hangen een viertal tv’s boven het fietsenrek van de binnenplaats waarop mensen zijn te zien die alleen maar zwaaien, red. – is een vriendelijk gebaar, maar zwaaien is ook afscheid nemen.’

Janna’s werk komt goed tot haar recht in de openbare ruimte. Eerder was er werk van haar te zien tijdens de Kunsttour van dit jaar in Diepzout (een kleine galerie aan de Ezelmarkt). Aldaar had het dezelfde rust en dezelfde serene uitstraling. Het was mooi op zich. Maar haar werk komt helemaal tot z’n recht in deze omgeving. Het is een goede etalage. Janna zegt dat ze het leuk vindt dat het haar is gelukt een installatie te maken. Dat haar eindwerkstuk een installatie van meerdere werken is geworden. ‘Ik dacht niet dat ik dat kon; een installatie van meerdere werken maken, ik had mezelf er niet toe in staat geacht meer dan één object te kunnen combineren. Stiekem is het gelukt. Dat die video’s samen vallen op een subtiele manier, dat heb ik het afgelopen jaar geleerd. Heel bevredigend.’

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Basta 09

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s